1 Ocak 2009 itibariyle tedavüle girecek olan yeni Türk liraları tanıtıldı.
Toplantıda ilk olarak Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz söz alırken, arkasından tanıtım filminin gösterimi yapıldı. son olarak ise Başbakan Tayyip Erdoğan konuştu.
İşte yeni paranın özellikleri…
En düşük banknot 5 TL, en büyük banknot 200 TL olacak
Paralarda üç farklı Atatürk portresi bulunuyor.
Paralar, Atatürk’ün
gülümsediği fotoğraflardan oluşuyor.
Atatürk’ün 1927 yılında çekilmiş fotoğrafı 5 ve 10 TL üzerinde, 1931′de
Gazi çiftliğinde çekilmiş fotoğrafı 20 ve 50 TL üzerinde, Çankaya
Köşkü’nde çekilen
fotoğrafları ise 100 ve 200 TL üzerinde kullanıldı.
Yeni banknotların ön yüzlerinde Atatürk resimleri yer alırken arka
yüzlerinde şu isimlerin resimleri yer alıyor:
5 TL: Ordinaryüs Prof. Aydın Sayılı
10 TL: Ord. Prof. Cahit Arf
20 TL: Mimar Kemaleddin
50 TL: İlk kadın romancılardan Fatma Aliye Hanım
100 TL: Buhurizade Mustafa Efendi( Klasik Türk Müziğinin kurucusu)
200 TL: Yunus Emre
BANKNOTLARIN ÖZELLİKLERİ
- 5 TL’lik banknot: Ön yüzünde Atatürk portresi, portreyi
çevreleyen kırmızı ay yıldız motifi ve stilize edilmiş atom motifi
bulunacak. Arka yüzünde bilim tarihçisi Ord. Prof. Dr. Aydın
Sayılı’nın portresi yer alacak. Portre, İslam Tarihi Sanat ve Kültür
Araştırma Merkezi tarafından sağlandı. Arka yüzde ayrıca bilim
tarihindeki bazı önemli olayları sembolize etmek üzere güneş
sistemi, atomun yapısı, DNA gibi motifler de kullanıldı.
1913-1993 yılları arasında yaşayan Ord. Prof. Aydın Sayılı, Harvard
Üniversitesinde ve bilindiği kadarıyla dünyada bilim tarihi alanında
verilen ilk doktora
derecesinin sahibi. Türklerin, İslam Dünyasının, Mısırlıların,
Mezopotamyalıların ve diğer çeşitli medeniyetlerin bilime ve batı
medeniyetinin oluşumuna yaptığı katkıyı ortaya koyan Sayılı,
çalışmalarında ilk kaynaklara ulaşmaya, ön yargısız ve nesnel
davranmaya özen gösterdi.
-10 TL’lik banknot: Ön yüzünde Atatürk portresi, portreyi
çevreleyen mor ay yıldız motifi, ikili sayı sistemini ifade eden
rakamlar, içinde Atatürk’ten bir kesit bulunan yedigen şekil
bulunacak. Arka yüzünde Ord. Prof. Dr. Cahit Arf’ın portresi yer alacak.
Portre, Sabancı Üniversitesi Rektörü ve Matematik Derneği Başkanı
Ahmet Tosun Terzioğlu tarafından sağlandı. Arka yüzde ayrıca
aritmetik diziler, abaküs, sayılar, Arf değişmezinden bir kesit ve
ikili sayı sistemini ifade eden rakamlar olacak.
1910-1997 yılları arasında yaşayan Arf, kendi adıyla bilinen
teoremleriyle dünya çapında tanınmış Türkiye’nin yetiştirdiği en büyük
matematikçilerden biridir. Cebir, sayılar teorisi, esneklik teorisi,
analiz, geometri ve mühendislik matematiği gibi çok çeşitli
alanlarda yaptığı çalışmalarla, matematiğe temel katkılarda bulunan
Arf, 20′den fazla özgün yayın üretti. Cahit Arf, Arf değişmezi, Arf
kapanışı gibi literatürde kendi adıyla anılan çalışmalarıyla
matematik dünyasının önde gelen bilim insanları arasında yer alıyor.
-20 TL’lik banknot: Ön yüzünde Atatürk portresi, portreyi
çevreleyen açık kahverengi ay yıldız motifi ve sarı, beyaz geometrik
bir şekil bulunacak. Portrenin sol tarafında Gazi Üniversitesi
rektörlük binasının çizgisel bir çalışması, mimarinin 3 boyutlu
yapısını simgelemek üzere küp, kare ve silindir formları yer alacak.
1870-1927 yılları arasında yaşayan Mimar Kemaleddin, imza attığı eserleri
ve eserlerindeki tarzıyla ulusal mimarlık akımının öncü isimlerinden.
1909-1919 yılları arasında mimarlık açısından en önemli eserlerini
veren Mimar Kemaleddin, 1908′de Osmanlı Mimar ve Mühendis Cemiyeti
adı altında ilk meslek odasını kurdu. Gazi Üniversitesi Rektörlük
binası, Mimar Kemaleddin’in eserlerinden biri.
-50 TL’lik banknot: Ön yüzünde Atatürk portresi, portreyi
çevreleyen ay yıldız motifi, hokka ve tüy kalem motifi bulunacak.
Arka yüzünde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphane ve Müzeler
Müdürlüğünden izin alınarak kullanılan Yazar ve Felsefeci Fatma Aliye
Hanım’ın portresi yer alacak. Portrenin sol tarafında Aliye Hanım’ın
edebiyatçı ve felsefeci kişiliğini vurgulamak üzere hokka, tüy
kalem, kağıt ve kitap motifleri kullanılarak bir kompozisyon
oluşturuldu.
1862-1936 yılları arasında yaşayan Fatma Aliye Hanım, Türk edebiyatının
ilk kadın yazarlarından biri ve ilk Türk kadın felsefeci. Tanzimat
döneminde yaşayan yazar, eserlerinde çoğunlukla kadının toplumdaki
yeri, aile içindeki ve evlilikteki konumu, kadın eğitiminin önemi
gibi konuları işleyerek, kadın haklarını o dönemde savundu.
Yazarlığının yanında şairlik yönü de bulunan Fatma Aliye Hanım, kız
kardeşiyle birlikte bugünkü adıyla Kadınları Himaye Derneği olan
Şefkati Nisvan’ı kurdu, kadınların eğitimine destek olmak, kadınların
üretime katılmalarını sağlamak yönünde çaba harcadı.
-100 TL’lik banknot: Ön yüzünde Atatürk portresi, portreyi
çevreleyen mor ay yıldız motifi ve içinde müzik notası figürü
bulunan pembe renkli daire motifi bulunacak. Arka yüzünde Itri
olarak bilinen Buhurizade Mustafa Efendi’nin portresi yer alacak. Bu
portre, Heykeltraş Hüseyin Anka Özkan’ın Kültür ve Turizm Bakanlığı
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü bahçesindeki heykelden yararlanarak
tasarlandı. Portrenin sol tarafındaki alanda müziği simgeleyen notalar,
enstrümanlar ile Itri’nin Mevlevi kişiliğini vurgulamak üzere ney üfleyen
Mevlevi dervişe yer verildi. Kaynaklarda 1640-1712 yılları arasında
yaşadığı belirtilen ve Itri adıyla bilinen Buhurizade Mustafa
Efendi, klasik Türk müziğinin kurucusu. Bestelerinde melodi
zenginliği çok kuvvetli olan sanatçı, Türk müziğinin hemen her formunda
eser verdi. Günümüze notalarıyla ulaşabilen eser sayısı 42 olsa da 1000′e
yakın bestesi bulunduğu biliniyor.
-200 TL’lik banknot: Ön yüzünde Atatürk portresi, portreyi
çevreleyen mavi ay yıldız motifi ve turuncu renkte sekizgen şekil
bulunacak.
Arka yüzünde Yunus Emre portresi yer alacak. Portre,
Ressam Elif Tekin’in çalışmasından yararlanarak tasarlandı.
Portrenin solunda Yunus Emre’nin gül motifi, barışın, kardeşliğin ve
tasavvufta dervişin ruhunu simgeleyen güvercin motifi, “sevelim
sevilelim” sözü ve anıt mezarının görüntüsüne yer verildi.
1238-1324
yılları arasında yaşadığı belirtilen Yunus Emre, Anadolu’da tasavvuf
akımının ve Türkçe şiirin öncülerinden. Yunus Emre, medrese eğitimi
aldı, Arapça ve Farsça öğrendi, İran ve İran mitolojisiyle ilgilendi,
tasavvuf tarihini inceledi.
Eserlerinde Türkçe’nin en güzel ve
en güçlü özelliklerini kullanarak, tasavvuf konularını işledi,
insanların din, mezhep, ırk, millet ve mevki, sınıf farkı
gözetilmeksizin sevilmeyi hak ettiklerini vurguladı.
ERDOĞAN: Tarihi bir an yaşıyoruz
Yılmaz’ın konuşması ve tanıtım filminin ardından söz alan Başbakan Erdoğan
ise Türkiye’nin tarihi bir anı yaşadığını söyledi. TL’den 6 sıfır atılıp
YTL’ye geçişle Türk parasının itibarını geri kazandığını ve uluslararası
işlemlerde kullanılmaya başladığı belirten Erdoğan, emisyon hacminin
arttığını ve döviz kullanımının düştüğünü belirtti.
Moral olarak da ülke ekonomisi üzerinde olumlu etki yaptığını,
enflasyonist sürecin bittiğinin tescil edildiğini kaydetti.
Erdoğan’ın mesajları şöyle:
- Paranın değerli olmasından şikayet etmek yanlış. Ben değerli Türk Lirası
ile iftihar ediyorum.
- Sadece paranın ismi ve tasarımları değişiyor.
- 1 yıl boyunca hem YTL hem TL beraber kullanılacak, 1 sene sonunda YTL tamamen piyasadan toplanmış olacak.
- Tasarım farklılığı dışında TL’ye geçişte herhangi bir zorluk görünmüyor.