Kan basincinin normal degerleri nedir?

Hipertansiyonda kan basinci hangi rakamlarin üzerine çikar?

Atardamar sistemimiz ve organlarimiz tipki kalorifer tesisatindaki borular ve peteklerde oldugu gibi belli bir basinçla çalismak üzere olusmustur. Bu normal basinçlar, kalbimizin, yani bodrumdaki pompanin, sisteme kan püskürttügü sirada ölçtügümüz ve büyük ya da “sistolik” diye adlandirdigimiz anlarda 120-90mmHg, kalbin kendisi içine kan doldurdugu sirada ölçtügümüz ve küçük ya da “diyastolik” olarak adlandirdigimiz anda ise 80-60mmHg'dir. Büyük tansiyonun 120-135 mmHg araliginda, küçük tansiyonun ise 80-85mmHg araliginda olmasi kisiye hipertansiyon tanisi koydurtmamakla beraber aktif önlemlerin alinmasi gereken bir durumu yansitir. Kisinin hipertansiyon gelisimine yatkinligi var seklinde yorumlanabilir. Büyük tansiyonun 135 mmHg, küçük tansiyonun ise 85 mmHg'nin üzerinde seyretmesi hipertansiyon anlamina gelir.

Hipertansiyon niçin meydana gelir?

Hipertansiyonu olan kisilerin yaklasik %5'inde tek bir neden vardir. Bunlarin basinda böbrek ile ilgili rahatsizliklar gelir ki hipertansiyon olgularinin yaklasik yüzde 4'ünden sorumludurlar. Tiroid bezinin, böbrek üstü bezinin normal disi çalismasi, aort ismi verilen ana atardamardaki dogumsal darliklar, bu yüzde yüzde 5'lik tekil diger nedenlerin önde gelenleridir. Bu rahatsizliklar saptanabilip tedavi edilir ise kan basinci yüksekligi ortadan kalkabilir.

Hipertansiyonu olan kisilerin yüzde 95'inde ise birden çok neden vardir. Sismanliktan diette fazla miktarda sodyum az miktarda potasyum ve magnezyum alinmasina, genetik faktörlerden sigara ve alkol kullanimina dek çok sayida faktöre bagli bu tip hipertansiyon “esansiyel hipertansiyon” ismi ile anilir ve tedavi sekli yasam sekli düzeltilmesinden sürekli ilaç kullanimina uzanan genis bir platformunu kapsar.

Hipertansiyonu olan kisilerde hangi yakinmalar olusur?

Kan basincimiz normalin üzerinde seyretmeye basladiginda, yani hipertansiyon rahatsizligi gelistiginde, boru tesisati örneginde oldugu gibi belirgin biri yakinma duyulmayabilir. En sik dile getirilen yakinmalar özellikle ense bölgesinde yogunlasan, rahatsizlik verici bir bas agrisi, kulaklarda çinlama, basta bir dolgunluk hissi, bas dönmesi, ayaklarda ödem, çarpinti, kalp atislarinin kuvvetli olarak hissedilmesi gibi yakinmalardir. Ancak bu sikayetler genellikle gözardi edilir ve uzun sürmediklerinden önemsenmezler. Ayrica yakinmalar kan basinci yüksekligi ile çok da dogru orantili degildirler. Kan basinci yükseldiginde baslarinin agridigini ifade eden hastalarimizin kan basincini ölçüp yüksek buldugumuzda, bir yakinmalari olmadigini dile getirmeleri durumlariyla sikça karsilasiyoruz.
 

Hipertansiyon vücuda ne sekilde zarar verir?

Hipertansiyon zararli etkisini genellikle yillar içinde ortaya çikartir. Sürekli artmis basinç damar yataginda ve uç organlarda, tüm vücudu etkileyecek sekilde içten içe kemirerek asinma yaratir. Bu asinma üzerinde damarlarda tikanikliklar olusur ki klinige yansimalari koroner kalp hastaliklari, kalp krizleri, beyin damar hastaliklari, yani felçlerdir. Artmis kan basinci kalbin is yükünü arttirir. Kalp bu artmis yüke bir süre dayanir. Ancak zaman içinde bu yükü kaldirmak için kas miktarinda artisa gider. Halter çalisan kisilerin pazularinin kalinlasmasi gibi kalp duvar kalinliklarinda da artis olur ki bu olumsuzluklarin baslangicidir. Giderek önce kalbin içine kan doldurma fazi, yani gevsemesi bozulur sonra da kan püskürtmesi, kasilmasi aksar ki bu hipertansiyona bagli kalp yetmezligi gelisimidir. Paralel degisiklikler tüm organlarda gözlenir. Bunlarin içinde uzun vadede öne çikan böbrek yetmezligidir. Görüldügü üzere hipertansiyon yarattigi zararlari zaman içinde ortaya çikan, sinsi bir rahatsizliktir. Ancak bodrumdaki pompanin kontrolsüz bir sekilde çalismasini arttirip basinci ani bir sekilde dayanilmaz düzeylere yükseltip borulari aniden patlattigi gibi kan basincinda da ani, hizli ve yüksek seviyelere yükselisler kimi zaman burun kanamalari gibi nispeten zararsiz olaylara, kimi zaman ise beyin kanamalarina, aort dedigimiz büyük atardamar duvarinda yirtilmalar gibi hayati tehdit eden durumlara yol açabilir.

Hastalarimizin Sikça Sorduklari Sorular:

Kan basincim yüksek ama vücudum bu degerlere alismis.Bana bir zarari olmuyor.

Kan basinci yüksekliginin zararlarinin yillar içinde gelisimi bu düsünce tarzinin insanlar içinde yerlesmesine neden olmus. Su an bir yakinmaniz olmamasi hipertansiyonun size zarar vermedigi anlamina gelmez. Zaman içinde olumsuzluklarin ortaya çikmamasi için hiçbir sikayetiniz yoksa bile kan basincinizin normal degerlere çekilmesi gerekli.

Hipertansiyon tedavisi ne kadar sürecek? Bir kez ilaca baslarsam bagimli hale gelmez miyim?

Hipertansiyon rahatsizligi nedenlerin direkt ortadan kaldirilabildigi, çok azinlikta kalan bazi durumlar hariç(Tiroid bezinin fazla çalismasi, böbrek damarlarinda daralma gibi) süreklilik arzeder. Bunun açilimi tedavinin yasam boyu sürecegidir. Bu tedavi rahatsizligin hafif seyrettigi durumlarda, eger organlarda hasar rastlanmadi ise de ilaçsiz tedavi yöntemleri ile, aksi durumda ek olarak ilaçlarla olacaktir. Hipertansiyon ilaçlari bagimlilik yapmaz. Eger ilaçsiz tedavi yöntemleri etkin olarak uygulanabilir ise bir süre ilaç gereksinimi ortadan kalkabilir. Ancak yillar içinde damarlardaki direnç artacagindan yine ilaç gerekliligi gündeme gelebilir.

Sarimsak yiyiyorum, limon suyu içiyorum. Ilaç almasam?

Bazi dogal maddelerin kan basincinda kisitli düsmeler yarattigi bilinen bir gerçek. Ancak bunlarin etkin bir tedavi saglamaktan uzak kalmalarinin ötesinde hipertansiyonun yarattigi hasari tamir etme yetileri yok. Bu yüzden eger gerekiyorsa alinacak bir ilaç tedavisinin alternatifi degil olsa olsa tamamlayicilari olurlar.

Ilaçlarin cinsel aktiviteyi azaltmasi gibi çok yan etkisi oldugunu duydum.

Dünyadaki tüm ilaçlarin yan etkisi olabilir. Bunlar yillar süren deney asamalarindan sonra, yan etki profilleri, yan etki olusturma olasiliklari yeterince düsükse piyasaya verilirler. Piyasaya verildikten sonra da denetimleri devam eder. Nitekim bazi ilaçlar piyasada kullanildiktan bir süre sonra gerektigi için kullanimdan çekilmistir. Ilaçlarin yan etki olusturabilme potansiyeli tasimalari uygun sartlarda ilaç kullanimina engel teskil etmez. Unutmayin, çok kayisi yerseniz ishal olabilirsiniz. Bu kayisinin zararli bir meyve oldugu anlamina gelmez. Doktorunuz size en uygun olan, yan etki profili en düsük ilaci önerecektir. Eger herhangi bir yan etki meydana gelirse ilaç seçenekleri son yillarda çok arttigindan rahatlikla baska bir seçenege yönelinebilir. Son olarak belirtelim, ilaçlardan kaynaklanan yan etkilerin hemen tamami ilacin kesilmesini takiben kisa süre içinde düzelir.
Doktorum ilacimi ömür boyu kullanacagimi söyledi.

Hastalarimiza sürekli tedavi fikrini alistirabilmek için zaman zaman bu vurgular yapiliyor. Burada esas olan hipertansiyon tedavisinin sürekli oldugudur. Kisinin vücudu zaman içinde degistiginden alinan ilaçlarin ismi ve dozu da zamanla degisecektir. Su an uygun olan ilaç ve dozu bundan bir süre sonra yetersiz veya tam tersi fazla gelebilir. Kaldi ki tipta saglanan gelismeler de reçetelere yansimalidir ve tedavide degisiklikler olmalidir. Bu yüzden ömür boyu tedavi olunacagi esastir. Reçetelerde zaman içinde degisiklik gerekecegi ise bir baska gerçektir.
 

Dedemin kan basinci yüksek ama dedem yasli. O yüzden bu kan basinci onun için normal.

Kisinin yasi ideal kan basinci degerlerinin degismesi için yeterli bir neden degil. Ancak yasla beraber özellikle beyin damar sisteminde gelisebilecek daralma ve tikanmalar daha yüksek” tazyik” ihtiyaci dogurabilir. Bu durum bireye özgü oldugundan yaslilarda kan basinci yüksekligi normaldir düsüncesine gerekçe olamaz.

Basim agriyordu, tansiyonum 160 çikti. Benim hipertansiyonum mu var?

Kan basinci yükseligi yani hipertansiyon tanisi seri ölçümler gerektirir. Özellikle izdirap, heyecan, korku gibi durumlarda her saglikli kiside kan basincinin yükselmesi dogaldir. Bu münferit yükselmeler kisiyi hipertansiyon hastasi konumuna sokmaz. Yapilmasi gereken sik ölçümlerle yüksekligin genel egilim oldugunun ortaya konmasi ve varsa uç organ hasarinin gösterilmesidir.

Hipertansiyon hastasi nasil beslenmeli?

Hipertansiyon hastalarinda tuz kisitlamasi yaklasik üçte birinde kan basinci yükseligi konusunda dramatik yanita yol açar. Bu yüzden dietde tuz kisitlamasi önem tasir. Bunun aksine potasyum ve magnezyumdan zengin beslenilmesinin faydalari olabilir ayrica kisinin kilo fazlaligi varsa ideal kilosuna erisip o kiloda kalacak sekilde diyet yapmasi, eslik eden kan yaglarinda ya da sekerde yükseklik mevcutsa o zaman ilgili rahatsizliklara yönelik diyet uygulamasi gerekir.

Sigara ve alkolün hipertansiyonla ilgisi var mi?

Sigara ve hipertansiyon direkt olarak kan basincini yükseltir. Bu yüzden bu aliskanliklarin sonlandirilmasi tedavinin bir parçasidir. Bunun ötesinde sigara ve alkol kullaniminin özellikle kalp ve damar sistemine olan olumsuz etkileri hipertansiyon varliginda artacaktir.

Benim tansiyonum asabi. Sinirlenince yükseliyor.

Stres sirasinda kan basinci yüksekligi kismen dogaldir. Kizginlik, üzüntü gibi durumlarda kan basincindaki siddetli artislar zaten hipertansiyonu degisik derecelerde var olan hastalarda siklikla olusur. ”Asabi hipertansiyon” tibbi bir tanimlama degildir. Hipertansiyon tedavisinde stresden uzak durulmasi, stres faktörlerinin bertaraf edilmesi ilaçsiz tedavinin önemli bir parçasidir.

Benim hipertansiyonum var onun için çabuk sinirleniyorum.

Hipertansiyon sinirlilige yol açmaz. Ancak “A” tipi kisilik olarak tanimlanan, çabuk reaksiyon veren, heyecanli, duygusal kisilerde hipertansiyon gelisimi siktir. Yani hipertansiyon ile asabilik arasindaki iliski neden degil sonuç seklindedir. Kisiler asabi olduklari için kan basinci yükselir, hipertansiyon hastasi olduklari için asabi olmazlar.

Tansiyonum genelde iyi ama ne zaman doktora gelsem yükseliyor.

“Beyaz önlük” hiperatnsiyonu denen olgu hipertansiyonla ile ilgili bilinenlerin en eskisinden. Bu yüzden kisinin günlük hayatta aldigi kan basinci ölçümleri hastane ve muayenehane ortamlarinda alinan ölçümlerden daha degerlidir.

Hipertansiyon, tüm nüfusun yaklasik dörtte birini etkileyen ve etkileyecek olan, tedavi edilmedigi zaman ölümcül olarak seyredebilen bir rahatsizliktir.

Hipertansiyon tanisinda, niçin olustugunu saptamada ve tedavisinde tip çok önemli basarilar saglamistir. Bu yüzden kan basincinizi araliklarla ölçün. Normal degerlerin üstündeki rakamlarla karsilasiyorsaniz doktorunuza basvurmakta tereddüt etmeyin. Hipertansiyondan degil ama geç kalmaktan korkun.